Fazy snu REM / NREM a zdrowie
Czy można przespać 7-8 godzin, a mimo to obudzić się niewyspanym? Jak najbardziej. O jakości nocnego wypoczynku decyduje bowiem wiele różnych czynników – nie tylko czas spędzony w łóżku, lecz również liczne procesy biologiczne, zachodzące w organizmie podczas snu. Jednym z istotnych elementów jest prawidłowa architektura snu, czyli odpowiedni przebieg i proporcje poszczególnych faz snu.
Sen składa się z dwóch głównych faz, które powtarzają się cyklicznie przez całą noc:
- faza NREM jest szczególnie związana z procesami regeneracyjnymi organizmu, w tym między innymi z odpoczynkiem układu nerwowego i regeneracją fizyczną;
- faza REM odgrywa ważną rolę w procesach zachodzących w mózgu, między innymi związanych z pamięcią i przetwarzaniem informacji.
Częste wybudzenia lub zaburzenie proporcji między poszczególnymi fazami snu mogą wpływać na procesy regeneracyjne zachodzące w organizmie podczas snu.
Biochemiczne mechanizmy snu, czyli od układu nerwowego do mikroskładników
Regeneracja nocna jest złożonym procesem biologicznym, zależnym od prawidłowej pracy układu nerwowego, rytmu dobowego oraz wielu reakcji biochemicznych. Aby organizm mógł przejść w głębsze fazy snu, dochodzi do stopniowego wyciszenia aktywności układu nerwowego. Wieczorem zmniejsza się aktywność układu współczulnego, a większą rolę zaczyna odgrywać układ przywspółczulny, związany między innymi ze stanem odpoczynku i regeneracji. Proces ten jest regulowany przez współdziałanie neuroprzekaźników, takich jak GABA i adenozyna, oraz hormonów, w tym melatoniny.
Sprawne funkcjonowanie układu nerwowego oraz prawidłowy przebieg procesów związanych ze snem zależą także od odpowiedniej podaży składników odżywczych, które uczestniczą w licznych reakcjach zachodzących w organizmie. Takie podejście wpisuje się w edukacyjną misję Mito-Pharma, firmy, która zwraca uwagę na znaczenie mikroodżywiania oraz funkcjonowania organizmu na poziomie komórkowym. Jednym z obszarów zainteresowania marki są również mitoceutyki – preparaty opracowane z wykorzystaniem koncepcji celowanego dostarczania mikroskładników, których rola w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu jest przedmiotem badań naukowych.
Jakie składniki odżywcze i suplementy Mito-Pharma mają znaczenie dla jakości snu?
Zależności między snem a układem nerwowym i składnikami odżywczymi wskazują, że wiele witamin i minerałów uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz w procesach syntezy neuroprzekaźników i hormonów zaangażowanych w procesy regulujące nocną regenerację.
Magnez a jakość snu
Wśród mikroskładników zależność między magnezem a jakością snu należy do najczęściej analizowanych. Pierwiastek ten przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia.
Witaminy B a sen i neuroprzekaźniki
Witamina B6 uczestniczy w przemianach tryptofanu – aminokwasu będącego prekursorem serotoniny i melatoniny. Sama melatonina jest hormonem, który pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie. Witaminy B9 i B12 przyczyniają się natomiast do prawidłowego metabolizmu homocysteiny oraz uczestniczą w wielu procesach metabolicznych zachodzących w organizmie.
Kwasy omega-3 a sen
Zależność między kwasami omega-3 a snem jest przedmiotem zainteresowania naukowców. Badania analizują rolę tych kwasów w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, szczególnie długołańcuchowych kwasów DHA i EPA, obecnych przede wszystkim w tłustych rybach morskich.
Jak mądrze wspierać regenerację nocną organizmu? Mito-Pharma podpowiada
Modele żywieniowe, takie jak dieta śródziemnomorska oraz dieta DASH, które należą do najlepiej przebadanych sposobów żywienia, są kojarzone z lepszą jakością snu. Tym, co je łączy, jest duża ilość warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, orzechów i ryb w diecie. O jakości nocnej regeneracji decyduje jednak nie tylko sposób żywienia, ale cały styl życia.
Melatonina to naturalny hormon produkowany przez szyszynkę po zmroku, który pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie. Jej wydzielanie zależy między innymi od ekspozycji na światło, dlatego istotnym elementem wspierającym rytm dobowy jest prawidłowa higiena snu.
Ważne!
Jeśli lekarz zaleci stosowanie suplementów na sen zawierających melatoninę, warto zwrócić uwagę na jakość składników, formę uwalniania oraz biodostępność substancji. Pamiętajmy jednocześnie, że suplementy diety nie zastępują zdrowej, zbilansowanej diety ani leczenia zaburzeń snu.
W ostatnich latach bardzo dynamicznie rozwija się chronożywienie, czyli nauka badająca wpływ pory spożywania posiłków na rytm dobowy i funkcjonowanie organizmu. Okazuje się, że nasz metabolizm pozostaje powiązany z wewnętrznym zegarem biologicznym, dlatego organizm inaczej reguluje procesy metaboliczne rano, a inaczej wieczorem. Badania wskazują, że regularne pory posiłków sprzyjają utrzymaniu prawidłowego rytmu dobowego, natomiast nieregularne jedzenie i obfite kolacje tuż przed snem mogą negatywnie wpływać na jakość snu, między innymi poprzez większe obciążenie układu pokarmowego.
Dystrybutor suplementów mitochondrialnych Mito-Pharma odpowiada na najczęściej zadawane pytania
Co pomaga na głębszy i bardziej regenerujący sen?
Na jakość snu wpływa wiele czynników, w tym między innymi prawidłowa architektura snu, regularny rytm dobowy, odpowiednia higiena snu, zbilansowana dieta oraz ograniczenie czynników zaburzających odpoczynek, takich jak nieregularne posiłki czy stres.
Jakie składniki odżywcze mają znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i procesów związanych ze snem?
Według badań nad związkiem pomiędzy snem a układem nerwowym, składniki odżywcze, które mogą być związane z jakością snu, to między innymi: magnez, kwasy tłuszczowe omega-3 oraz witaminy z grupy B.
Jak witaminy z grupy B wpływają na naturalną produkcję melatoniny w organizmie?
Witamina B6 uczestniczy w przemianach tryptofanu – aminokwasu będącego prekursorem serotoniny i melatoniny. Witaminy B9 i B12 wspierają natomiast prawidłowy metabolizm homocysteiny oraz wiele procesów metabolicznych zachodzących w organizmie.
Źródła:
- Abou‐Khalil, R. (2025). Nutritional Interventions for Enhancing Sleep Quality: The Role of Diet and Key Nutrients in Regulating Sleep Patterns and Disorders. Food Science & Nutrition, 13, 12, e71309. doi.org/10.1002/fsn3.71309.
- He, C., Wang, B., Chen, X., Xu, J., Yang, Y., Yuan, M. (2025). The Mechanisms of Magnesium in Sleep Disorders. Nature and Science of Sleep, 17, 2639-2656. doi.org/10.2147/NSS.S552646.
- Pattnaik, H., Mir, M., Boike, S., Kashyap, R., Khan, S.A., Surani, S. (2022). Nutritional Elements in Sleep. Cureus, 14, 12, e32803. doi.org/10.7759/cureus.32803.
- Shimizu, K., Kuramochi, Y., Hayamizu, K. (2024). Effect of omega-3 fatty acids on sleep: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of clinical biochemistry and nutrition, 75, 3, 204-212. doi.org/10.3164/jcbn.24-36.
Artykuł sponsorowany
